Ulusal Bilgisayarlasma ve Internet

Mustafa Akgul (akgul@bilkent.edu.tr

Cumhuriyet, 18 Kasim 1995

Ulus kavrami insanligin gelismesinin ileri bir asamasinda ortaya cikmis, ortak degerleri, kulturu olan insanlarin ortak amaclar icin olusturdugu gonullu birliktelik olarak tanimlanabilir. Ulus olmak ortak kararlar alip, gerektirdigi fedakarliklara katlanabilmek, ortaya cikan yararlari da kardesce paylasmayi icerir.

Turk toplumunun onunde ciddi boyutlari olan pek cok sorun var. Bunlarin cozumunde cok onemli katkilari olacak bir konu 'Bilgisayarlasma'dir. Tum Turkiye'yi kapsayan bir Ulusal Ag uzerinde dagitik hesaplama ve istemci/sunucu ilkelerle uygun bir bilgisayarlasma; vergiden, nufusa, guvenlikten, adalete kadar devletin yeniden yapilanmasi, egitim ve arastirma, saglik, sanayi ve ticaret, ulkenin dis tanitimi, turizm ve dis ticaret ve benzeri konularda buyuk olanaklar sunmaktadir.

Bilgisayar aglari bilgisayarlar arasi kaynak paylasimi ve haberlesme saglar. Bugun finans, ulasim ve turizm sektorlerindeki uygulamalari yasiyoruz. Dunya ile rekabete girecek her isletme, etkin calismak isteyen her kurum kendi yerel agini kurmak, kendi kardes kuruluslariyla ve tum dunya ile elektronik iletisime gecmek zorundadir.

Gelismis bir ulke olmaya giden yolun "olmazsa olmaz" kosulu arastirma ve gelistirmeye ulusal gelirden ayrilan payin bugunkunun bir kac katina artip \%3'lere yaklasmasidir. Bunun icin gerekli alt yapilardan biri tum dunya ile iletisimi saglayan bilgisayar aglari, yani Internet'dir.

Keza, evrensel boyutta arastirma yapmak isteyen universiteler icin Internet vaz gecilemez bir alt yapidir. Internet kurum ici haberlesme icin yeni araclar ve olanaklar sunmaktadir. Bu araclar ve diger Internet araclari yerleske ici egitim ve uzaktan egitim icin yeni olanaklar sunmaktadir. Internet uzerinden cesitli duzeylerde kurs ve programlar verilmektedir. Bazilari diplomaya yonelik bu programlarin bazilari grup halinde etkilesimli haberlesmeyi icermektedir.

Bilgisayar bugunlerde genis kitlelerce bir iletisim araci olarak kullanilmaktadir. Bilgisayar aglarinin gelismesiyle, bir dunya kulturu olusumunda, toplumu olusturan cesitli birimler arasinda hizli, zahmetsiz iletisim ve bilgi paylasimi sagladigi icin toplumun demokratik surece katilmasi, farkli gorus ve onerilerin duyurulmasi tartisilmasi ve kamu yonetiminin saydamlasmasi konusunda yeni olanaklar ortaya cikmaktadir.

Tabii ki iyi dusunulmemis bir bilgisayarlasma tek basina bir ise yaramaz. Toplumun ve yonetimin yeniden orgutlenmesi, yeterli insan kaynaklarinin yaratilmasi, egitilmesi gerekir. Gerekli planlama ve egitimden yoksun bir bilgisayarlasma daha kotu sonuclar verecektir. Isletme duzeyinde bakarsak, bilgisayarlasmanin bir arac oldugunu gozden cikarmamak gerekir. Diger bir deyisle isletmenin ana fonksiyonunu gozardi etmeden, gerekli uzmanlarla isbirligi icinde bir bilgisayarlasmaya gidilmelidir.

Bilgisayarlasma cagdas demokratik bir toplum olma, bilim ve teknoloji ureten bir ulus olma cabamizin onemli araci ve parcasidir. Bu kadar hayati bir konuda toplumu olusturan cesitli kesim ve katmanlar, orgutler ve uzmanlarca konunun cesitli boyutlarinin enine boyuna arastirilip, tartisildiktan sonra bir toplumsal uzlasmaya varilmasi ve bunun Ulusal Bilgisayarlasma Master Plani olarak tescil edilmesi gerekir.

Boyle bir plan en azindan sunlari icermelidir:

Bu capta bir Ulusal Bilgisayarlasma Master Planinin siyasi partilerimizin programlarina, hukumet programlarina, 5 yillik plana ve yillik planlara girmesi vakti coktan gelmistir.