Telnet, Internet agi uzerindeki bir makinaya uzaktan baglanmak icin gelistirilen bir TCP/IP protokolu ve bu isi yapan programlara verilen genel addir. Baglanilan makinaya girebilmek (login) icin orada bir kullanici numaranizin (user name) olmasi gerekir.
2b.2 Telnet Nasil Yapilir? "Telnet Yapmak" ne demek?
Bir baska yari Turkce, yari Ingilizce deyim daha : "Telnet Yapmak". Bu deyim, telnet protokolu kullanan bir program ile internet uzerindeki bir makinaya (host) baglanmayi anlatmak icin kullanilir. Telnet yapmak icin genellikle (gene kullanilan sisteme gore degismekle birlikte);
seklinde bir komut vermek gerekir. Daha sonra, baglanacagimiz bilgisayarin giris ekrani (login screen / login prompt) karsimiza gelir. Burada kullanici adi ve sifre yazilip makinaya girilir.
2b.3 Telnet ile bir makinaya baglandim. Ama ekranima garip seyler oluyor. Problem nedir?
Iste TELNET yapilirken karsilasilan en onemli sorun. Bunun nedeni kullandiginiz terminal tipinin baglandiginiz yerdeki sistem tarafindan taninmamasidir. Su an kullanilan bazi terminal tipleri: VT52, VT100, VT102, VT220, IBM3270 vb.. olarak siralanabilir. Bu terminal tipleri, klavyedeki harf karakterlerinin ve kontrol karakterlerinin (Enter, Esc, Fonksiyon tuslari, yon tuslari vb) adreslenmesi ve yerlestirilmesi sekillerine gore birbirlerinden farklilik gosterirler. Bazi terminal tiplerinde pek cok kontrol karakteri tanimsiz olabilir ya da daha enteresan karakterler tanimli olabilir. (Buna en guzel ornek IBM3270'tir.)
Bu problemin tek cozumu uygun terminal emulasyonu yapan bir TELNET programi kullanmaktir. Bir unix makinadan ibm vm makinaya telnet yaparken sisteminizde varsa, telnet yerine tn3270 kullanmaniz sorununuzu cozer.
Internet uzerindeki sistemlerin cogu vt100 terminal tipini destekler. Bu yuzden kullandiginiz TELNET programinin bu terminal tipini destekleyip desteklemedigini kontrol edin.
2b.4 VM/SP'de, VT100 terminal emulasyonu ile nasil TELNET yapilir?
VM/SP'de bu isi yapan program TNVT100 'dur. TNVT100 (baglanacaginiz_yer) formati ile kullanilir. Baglandiktan sonra, VT100'deki Ctrl-C, Ctrl-A vb tipindeki kontrol karakterlerini vermek icin o karakterin basina (turkce klavye kullananlar icin) "(noktali)C" konup (enter) a basmalisiniz. Yani;
(noktali)CC (enter) --> Ctrl-C (noktali)CA (enter) --> Ctrl-A
HELP TNVT100 komutu ile, diger kontrol karakterlerinin (Esc, foksiyon tuslari vb) karsiliklari ogrenilebilir.
2b.5 TELNET ile erisebilecegim Bilgi Servisleri/Kutuphaneler var mi?
Bu tip servisler genellikle kutuphanelerdir. Internet uzerinde yuzlerce kutuphane TELNET ile baglanilip kisitli tarama yapilmasina olanak tanimaktadir. Bu durumda, ilgili kutuphane adresine TELNET yapildiktan sonra belirli bir kullanici numarasi girildikten sonra, ektilesimli bir tarama ortamina girilir. Turkiye'de Bilkent Universitesine telnet ile Anadolu univeristesine ise gopher ile erismek mumkundur
Bilkent Univ. Kutuphanesi : bliss.bilkent.edu.tr (terminal tipi: vt100)
user : guest (sifre gerekmiyor)
Anadolu Univ. Kutuphanesi : gopher://gopher.anadolu.edu.tr
(vt100 ile line modda kullanmak mumkun) Bilkent ve Anadolu Univ. kutuphanelerine gopher linkleri takip edilerek te erisilebilinir. Ayrica, Tubitak'in bazi veri tabanlarina telnet ile erismek mumkun.
telnet kalkan.tetm.tubitak.gov.tr
user bodrum! ---> baska bir makinaya yonlendiriyor.
user tarama0 .. tarama9 (sifreler isimlerle ayni)
Bu veri tabanlarina Tubitak Gopher'dan erismek mumkun. Bu konuda daha fazla bilgi ve populer kutuphane adresleri CSS'nin ileriki surumlerinde verilecektir.
2b.6 Mswindows icin SLIP/PPP turu bir baglanti ile kullanabilecegim Telnet programlari var mi?
Evet var. Bu konu ile ilgili olarak CSS'nin "Internet'e Kisisel Baglanti" kismina bakiniz.