Gopher, cok genis kapsamli bilgilere menuler yardimiyla kolayca ulasilmasini saglayan bir sistemdir. Bu cesit bir menu yapisi dizin-alt dizin iliskisine benzer. Ana menudeki her bir madde secildiginde onun altinda baska menuler olabilir. Bu sekilde istenilen bilgiye ulasilir.
2g.2 Gopher ile hangi tur bilgilere ulasilir?
Gopher menuleri yardimiyla, FTP merkezlerindeki programlar, ses, resim dosyalari, text vb gibi pek cok bilgiye erisilebilir. Gopher menusundeki maddeler, bir merkezdeki kullanicilarin isim/adres bilgilerini sorgulayan bir sistem bile olabilir (phone book). Gopher ayni zamanda diger internet servislerine (ftp, telnet, wais, www, finger, archie) 'gateway'lik te yapabilir.
2g.3 Bir merkezin gopher adresini bilmiyorum. Nasil ulasabilirim?
Dunyadaki hemen hemen tum gopher servisleri birbirleri ile linktir. Size en yakin Gopher servisi yoluyla gerekli menuleri takip ederek pek cok yere ulasmak olasidir. Gopher servisleri cografi olarak dizinler icinde tutulurlar (Avrupa, Amerika, Afrika vb gibi). Buradan, ulkeler, sehirler, universiteler bazinda tarama alanini daraltmak mumkundur. Minnesota, Netlink gopherlari kayitli tum gopher sunucularinin dokumunu tutmaktadir. Bilkent Gopher'inda bunlarin mirror'i vardir. Gopher listesini dosya olarak alabilir uzerinde tarama yapabilirsiniz.
Normal olarak gopher.kurum veya gopher.dep.kurum adresleri var ise calisir. Ornegin gopher.berkeley.edu, gopher.cs.berkeley.edu adresleri denemeye deger. Web icin ise `gopher'i www ile degistirerek denemek anlamlidir.
Gopher ile sIkca eristiginiz bazi bilgilere tek seferde ulasmak icin oraya ait gopher adresi ile birlikte tum alt dizin bilgilerini kaydetmemiz gerekir. Buna olanak taniyan seceneklere 'bookmark' adi verilir. Hemen hemen tum Gopher programlari 'bookmark' tanimlamasina izin verirler. Bu sekilde ana menuden (top level directory) cok altlardaki bir dosyaya vb kolayca erisilebilmektedir.
2g.5 Gopher uzerinden Anonymous FTP nasil yapilir?
Bunun icin, ya Gopher menusunde o FTP merkezi icin bir link vardir ve o link secilerek FTP yapilir ya da uygun bir menuden "FTP yapmak istediginizi" belirtirsiniz. Unix gopher'da f tusuna bastiginizda gopher uzerinden sizin vereceginiz bir adrese ftp yapilir ve sonuclar gopher menuleri olarak gelir.
2g.6 Gopher uzerinden nasil tarama yapilir? Veronica, Jughead, Gopher Jewels nedir?
Verilen anahtar kelime(ler) uzerinden Gopher ile tarama yapabilirsiniz. Bu tarama sistemlerinden biri VERONICA (Very Easy Rodent-Oriented Net-wide Index to Computerized Archives) dir. Veronica, Gopher menulerindeki basliklarin bir arada bulundugu bir indeksleme sistemine benzer. Basliklardaki sozcukler "anahtar sozcuk" olarak kabul edilir. Veronica ile tarama yaptiktan sonra, verdigimiz anahtar kelimenin /kelimelerin oldugu basliklardan olusan bir gopher menu yapisi karsimiza cikar. Yani bulunan tum her sey bir menu yapisi icinde bize sunulmaktadir. Soz gelimi FORTRAN ile ilgili bir tarama yapmak istedigimizde yapmamiz gereken, bu kelimeyi anahtar kelime (keyword) olarak vermektir. Veronica servisi,Internet uzerinde kayitli yuzlerce gopher servislerine ait menuleri tarayarak sonuca ulasir. Jughead (Jonzy's Universal Gopher Hierarchy Excavation And Display) servisi de Gopher uzerinden kullanilabilecek tarama yontemidir. Kullanma bicimine gore farklilik gosterir. Tarama sonucu gene gopher menuleri olarak karsimiza cikar.
2g.7 Tarama Servisleri Nasil Kullanilir?
Veronica ve Jughead kullanmak icin ayri bir program yoktur. Veronica icin Gopher programlarindan Veronica menusu secilerek bu servise ulasilir. Size en yakin Gopher servisinden Veronica'ya bir link varsa onu kullanin. Dunya uzerinde 10 civarinda Veronica server vardir. Bilkent ve ODTU Gopherlarinda veronica linkleri bulabilirsiniz. Gelen menuden tarama yapacaginiz bir Veronica servisi secip sadece "anahtar sozcukleri" girmeniz gerekiyor. Jughead ile tarama yapmak icin de Gopher menusunden ilgili secenek secilmelidir. Ornek olarak, gopher.bilkent.edu.tr 'de ana menuden "Search Over Gopher Space" secilip yukaridaki tarama mekanizmalari kullanilabilir.
Gopher menulerinde gorulen "Subjest Trees" secenekleri, Gopher sistemi ile erisilebilen bilgileri konularina gore gruplayip her bir grubu olusturan yerlere linkler koyarak olusturulmaktadir. Boylece, Matematik, Biyoloji, Ekonomi vb seklinde konulardan (Subject) olusan bir menu sistemi ortaya cikmaktadir. Degisik merkezlerde degisik "Subject Trees" olabilir. Genellikle, gopher servislerinde "taninmis Subject Trees"lere linkler bulunur.