Nelere Erisebiliriz ?

Dinamik bir yapisi olan Internet'i siniflandirmak zor ve tartismaya acik bir konudur. Bir miktar tekrari goze alarak erisilebilecek nesneleri soyle siniflandirabiliriz. Ticari servisleri kullanmak icin onceden anlasma yapmak gerekmektedir.

Statik Nesneler: Arsivler

Universitelerin, bilgisayar firmalarinin, hukumet kuruluslarinin, vb, elindeki belge ve programlari tum dunyada isteyen herkese (kamuya) acma yollarinin en basit ve yaygin yolu Kamuya Acik Arsivler'lerdir (Herkese Acik Arsivler). Diskte belirli bir yer ayrilir; oraya insanlar paylasmak istedikleri nesneleri koyarlar. Bunlar `White paper' olabilir, ticari yazilim icin `bug-fix' olabilir, `policy statement' olabilir, duyurular olabilir. Universite ortaminda ise gelistirilen tezler, yazilan teknik raporlar, programlar, ses dosyalari, resim dosyalari olabilir.

Arsivlerde

Taranabilen Nesneler

Anahtar kelime uzerinden bir veritabanini ya da `regular expression', veya `boolean search' denilen taramayi tum metin uzerinde tarama yapilan ornekler:

Karmasik (composite) Nesneler

Yari Ticari Servisler

Digerleri

Diger Aglar

Binlerce uluslararasi ag arasindan ulkemiz icin onemli olan bazilari sunlardir.

UUCP

Unix'den Unix'e kopyalama anlamina gelen UUCP, en eski dial-up agidir. Cogunlukla Unix makinalarini birbirine baglar. Esas olarak e-mesaj servisi verir. Pek cok yerde Usenet ile icice gecmistir.Mesajlar bir makinadan komsu makinaya gider. Adreslerken bir miktar yol bilgisini bilmek gerekir: yol uzerindeki onemli bazi makinalari belirtmek gerekir.

UUNET

(uunet.uu.net) ticari bir servistir ve uluslararasi uucp baglantilarinda uzmanlasmistir.

USENET

USENET ise uucp temelli Network News dagitiminda ortaya cikan bir agdir. UUCP ve USENET dagitik bir yapiya sahip, gonullu esasina gore demokratik bir sekilde yonetilirler. Merkezi bir otorite yoktur.

UUCP e-mesaj ve News ile yetinmek isteyenler icin ucuz bir alternatifdir.

Bitnet

Turkiyede su anda yaygin olan Bitnet esas olarak e-mesaj, on-line mesaj, ve sinirli bir sekilde remote login ve dosya transferine izin vermektedir. Listserv, Netserv, Trickle gibi servisleri vardir.

Temel Internet servislerine dogrudan erismek mumkun degilsede pek coguna e-mesaj kanaliyla erismek mumkundur.

Fidonet

Ilan Tahtasi olarak da cevirebilecegimiz Bulletin Board Systems (BBS)'ler PC'ler uzerinde calisan menu temelli kullanicilar arasinda haberlesme, nesne degisimine olanak sagliyan ozellikle merakli genclerin kurdugu bir sistemdir. Kullanicilar bir modem kanaliyla verilen telefona baglanirlar. Kullanicilardan bir miktar para alinir. Genellikle sinirli yetki ile misafir kullanici kabul ederler. Kullanicilar bir birlerine mesaj birakabilirler, bulten tahtasina mesaj birakabilirler, kutuk alip, birakabilirler.

BBS

BBS'ler genellikle birbirlerine Fidonet icinde baglanirlar. Boylece Fidoent icindeki bir BBS'den digerine mesaj gondermek mumkundur. Dunya cografi olarak katmanlar ve bolgelere ayrilmis, ve her BBS buna gore bir numara almistir. Mesajlar bu hiyarersik yapiya uygun bir sekilde hareket eder. Fidonet'ten UUCP ve Internet'e erismek mumkundur. Turkiyede su anda cogunlugu 3 buyuk kente olmak uzere 50'yi askin BBS vardir.

Dizine geri don.