Linux Takas Alanı - NASIL
Levent Şantemiz, levent@compclub.itu.edu.tr
Sürüm 1.0, 10.1.1997

Giriş

Birçok insan hem Linux hem de MS-Windows kullanıyor. Bu kullanım Linux
devriminin önemli bir parçasıdır, böylece insanlar Linux üzerinde
çalışırken ve Linux'a konsantre olurken aynı zamanda da az ihtiyaç
duyacakları programlarını da çalıştırabiliyorlar. Hem Linux hem de
MS-Windows, sanal hafızayı, diskte takas ile birlikte kullandığından,
comp.os.linux.setup'a gerekli disk boşluğunu azaltmak için takas
boşluklarının nasıl paylaşılması gerektiği konusunda sıkça sorular
gelmektedir.

Takas boşluklarının paylaşılması için birçok yöntem vardır. Bu döküman da
anlatılan yol ise en karmaşığı olmasına rağmen, şu ana kadar her iki
ortamda da maksimum performans sağlayan tek yoldur.

1. Nelere ihtiyacınız var ?

Bu sürümün bazı gereksinimleri vardır. Eski sürümlerde bazı sorunların
çıkması nedeniyle, bu gereksinimlerin hepsini karşılamanızı (ne olursa
olsun) şiddetle tavsiye ediyorum. 

	* MS-DOS 5.0 veya daha yenisi
	* MS-WINDOWS 3.1 veya daha yenisi
	
2. İzlenen yol

* DOS’u çalıştırın. Bir DOS disk bölümü yaratın (FDISK'i kullanın) ve
büyüklüğünü takas boşluğu için istediğiniz büyüklük olarak ayarlayın. Bir
sürücü harfi tayin edilecektir. (Örneğin X)

* DOS FORMAT komutunu kulanarak bu bölümü formatlayın.

	FORMAT X:

* Bu sürücünün etiketini "LABEL" komutunu kullanarak "SWAP SPACE" e
ayarlayın. Bunu, DIR komutunu kullanarak doğrulayın. Lütfen bunu ayrı bir
adım olarak yapın. FORMAT komutunun bazı sürümleri disk etiketini açılış
sektörüne gerektiği gibi yerleştirmiyor. (NOT: Bazı insanlar disk
etiketinin kök dizinde saklandığını yazmışlardır. Evet, fakat en azından
DOS 5.0'dan beri aynı zamanda açılış sektöründe de bulunmaktadır.)

	LABEL X:

	DIR X:

* Windows'u çalıştırın. Control Panel bölümüne gidin. Burada 386 Enhanced
ikonunu seçin ve burada Virtual Memory (Sanal Bellek)”bölümüne girerek X
sürücüsünde en geniş kalıcı Windows takas dosyası yaratın (Windows 
bu genişliği size bildirecektir). Windows bu kadar büyük takas dosyası
kullandığınız için size itiraz edecektir. Göndereceği mesajı
önemsemeyin ve dosyayı yine de yaratın.

* Windows'dan çıkın.

* Linux'u çalıştırın ve root olarak girin.

* FDISK komutunu kullanarak bölümün ismini ve blok olarak büyüklüğünü
bulun. /dev/winswap'ten bu bölüme sembolik bir bağlantı kurun. Mesela,
eğer bölüm hda7 ise o zaman,

	“ln -s /dev/hda7 /dev/winswap“ 

yazın.

* Aşağıdaki, bölümü analiz edip bazı önemli bilgileri ortaya çıkaran
uuencode'lanmış dosyayı uudecode ve gunzip’leyip aşağıdaki gibi
çalıştırın.

	msinfo /dev/winswap

begin 755 msinfo.gz
M'XL(`$$YNRT"`Y557TQ;51@_MW]HZ0AM'"$U-.28W([..>84%1%D2QH>',9*
M2S&VC);V=FV]T*;WWBD+1I)K'YH;DOJF#YH80GPR^J""D"R8-K('MS2;#Q*S
M%Y,E-P&592A$V:[?.;?M"FP/?DG/G^_[?7_Z_3G7PL313TT(?8P0<J"CI':8
M$5H^#:=5<KT^MQ`^UAQ1O*QUH0<.]B7S/FC[U!98Y;))]<*N^AG"^LB((J%E
MAFIM[A9U0O`;%:*7N#[L%G!_-IH34V(J,WUZ.CK%O6I#N4DTE,E-144Q-7T)
M>]_PX\M<3@!`'ZZ26[`-I7A.F!%$;JK.;21`!#.\-,5A/CK)\=B3FL:3F8PH
M<#$QDSO91Q%^>L%"Z@KW*"-NR3;""5SN,A?'NI[0=P0Q=#[P&&$5@3UNZ3VW
M=-(V`NYQ/)6CX)DC2F`KD!&C/!:R7"Q%]L-6`8'D+=]8T*^$V8@RR\;5\P9(
M^;\&T:F]E`Q`EI,_6YHCZBT#BJ09M0VV9!:XVKLF]0NX%'Z4R];\W](3A-%J
MI:`_&12!>@33QC0S'V8]?O5+0`;3UC23K)!"?@97N8R#:29MF/>R)PI>UJF)
MK%/-4QR39OSJE8,8MHZ)UC#`?1ZX'N!ZU`L'X;@.?X["C<1DUT%,9QW32C''
M"<98PQR#8#=(L'>96NQWR/4W1@>H3\'!OC3,MMN_"[,=A1OVK^XEH($[$S^H
MY@28=MB78-$/`=8)(L=\P*$5*I_LS@)_G7!=\Z9V@F"``Y$XQM[T!T>(WHNU
M/T9CH)YIZI("&9ZK32AR=DTN/QNZ."&7?27H_<(=_^=Q"U1N3Y.>!-E`$BY(
M;(4ZG)/[\_0F_54HY7\5[<!33)\2M%:Y(.THX_N%K?%2L9&(O=4>8F^@IV9(
M,<HEDU:17T'23M)GA#ANW-<F'J5-]>6!G2;BU+YN)@<RL.JBIFD4[:<###UG
MO3Z77WO?L?O+@@G\+(-<"X&QT"&#_N7@_\2;JGAEF&U1`JR#ZCD/Z]7HJ'ZH
M09_JNAZGJ^N?X5.39_AXMY!!?3@6G>X2,9^)QG%\!IZ@5`SSJ>EWN!SN>HCK
MLJ%F08R*J5B4YV=T0-R&J#UYJW>4#"7/#D,0/GG`0ZI@__`;6->]K!>C[<GD
M31/IQP>:!B]D?DT,*<;Y6=9Y]3:P][^W`?+>8F(1!*ZY7B1:BN=@D_XY9?0I
M'?ZT0=V@BBWIIV$47#Y@7-,9Q>0<*=7;NMW-NS2>9#_X3V)8()?A$;!`ALRW
M#&\%RO_^@9F6TP<]'M8J@'AFA"[JM]0(WCQ!`[.826!F&A@HG4JWU5R_KKL&
M9GNQF$;J[?NZ\YUZ?B].C,OEWI*\94J`:6LB?U,RK^2.([0QRQK(W!D2[K5M
M,G>&0B7A'K03F"'17*&L#9XU@+U2L9K4-GCIG(K(NE:SM,>SM,?;X,T:&U6,
MT./E%NAUTNE_$,^E(A0M!B7K[D'>X6'\FC25Q3W=+V3YLR^CXJW.S0>#54*#
M#ZE^AI+N-35^_>![U4!?@VQ%ET<L!BC>MC5"\GH->"T6'4/2NS>((N0,DT>_
9K6^!S%65KRS`,`,UVB43\!]-BKG]B`<``#5"
`
end

Total special sectors (Toplam özel sektörler)“isimli yerdeki sayıyı
biryere yazın ve disk etiketinin "SWAP SPACE" olduğunu doğrulayın. Eğer
bunlar olmazsa, o zaman DOS’u yeniden çalıştırın ve LABEL komutunu yeniden
kullanın.

* Bilgisayarı kapatmak için kullanılan dosyanın ismini (shutdown file)
kontrol edin. SysVinit için dosya /etc/inittab satırında aşağıda
gösterilmiştir, eğer sizde yoksa lütfen ekleyin. 

	#Runlevel 0 means shut down the system (sistemi kapat demektir).
	10:0:wait:/etc/brc

Bu kılavuzun geri kalanı için dosya ismini /etc/brc olarak kabul edeceğim.

* Aşağıdakini yazın:

	dd if=/dev/winswap bs=512 count=XXX gzip -9 > /etc/winswap.gz

XXX yazan yeri “Total special sectors” (toplam özel sektör) sayısı ile
değiştirin. 

* Aşağıdaki bir parça kodu da /etc/rc.d dizininin (veya sizin init'iniz
onu ne olarak adlandırmışsa) içindeki dosyaların birindeki swapon -a
komutundan hemen önce yazın. (Eğer böyle bir komut yoksa, o zaman
/etc/rc.d dizinindeki herhangi bir mount komutundan hemen önce yazın. )

* Aşağıdaki bir parça kodu da /etc/rc.d (veya sizin init'iniz onu
ne olarak adlandırmışsa) içindeki “swapon -a” komutundan hemen önce
yazın.(Eğer böyle bir komut yoksa, o zaman /etc/rc dosyanızdaki herhangi
bir mount komutundan hemen önce yazın. ) 

Eğer /etc/rc.d diye bir dizininiz varsa o zaman bu kodu içine koymak
istediğiniz dosya da “/etc/rc.d/rc.S” veya “/etc/rc.d/rc.boot” isminde
olacaktır. 

Eğer swapon /etc içinde ise, /sbin/swapon'u /etc/swapon ile değiştirin.
Eğer swapon, /bin içinde ise, /bin/swapon ile değiştirin. Aynısını mkswap
içinde yapın. 

XXX ‘i fdisk’te verildiği gibi bölümün blok olarak normal büyüklüğü ile
değiştirin. 

---KOD PARÇASI BAŞLANGICI--- # 
# Verify and initialize swap space (takas boşluğunu kullanıma hazırla ve
# doğrula)  
# echo -n 'Verifying swap space...' 
if [ “`/bin/dd 2> /dev/null if=/dev/winswap bs=1 count =10
skip=4086`” \
  = 'SWAP-SPACE' ]; then
  echo 'Linux signature found'
  /sbin/swapon /dev/winswap
elif  [ “`/bin/dd 2> /dev/null if=/dev/winswap bs=1 count=11 skip=43`” \
= 'SWAP SPACE' ]; then
  echo 'DOS signature found'
  /sbin/mkswap /dev/winswap XXXXX
  /sbin/swapon /dev/winswap
else
  echo 'No signature found'
  echo 'ERROR: Will not swap'
fi
---KOD PARÇASI BİTİŞİ---

* Aşağıdaki kod parçasını kendi /etc/brc dosyanıza ekleyin (Veya nasıl
adlandırılıyorsa /etc/rc.d/rc.0 veya eğer bir /etc/rc.d dizininiz varsa
/etc/rc.d/rc.halt); bunu oraya takas gerektirebilecek komutlardan sonra
koyun. 

---KOD PARÇASI BAŞLANGICI---
#
# Terminate swapping and restore DOS/Windows swap info
# (takaslamayı bitir ve DOS/Windows takas bilgisini tekrar yükle)
#
/sbin/swapoff /dev/winswap
if  [ “`/bin/dd 2> /dev/null if=/dev/winswap bs=1 count=10 skip=4086`” \
= 'SWAP-SPACE' ]; then
  echo 'Restoring DOS/Windows swap info'
  /bin/zcat /etc/winswap.gz > /dev/winswap
else
  echo 'ERROR: /dev/winswap lacks swap signature, skipping restore'
fi
---KOD PARÇASI BİTİŞİ---

* Linux’ı yeniden çalıştırın. Şimdi yeni takas cihazında takaslama olması
gerekir. 

3. Birkaç parça not 

* /etc/fstab dosyanıza /dev/winswap eklemenize hiç gerek yok. 

* Eğer LINUX konsolunuz herhangi bir şekilde bozulursa veya /etc/brc'yi
çalıştırmadan sona ererse, o zaman Windows'da takaslama yapmadan önce
bilgisayarı tekrar çalıştırmanız ve LINUX'dan sağlıklı olarak çıkmanız
gerekir. Ya da FORMAT X: komutunu tekrar kullanmak ve Windows takas
dosyasını tekrar yaratmak da mümkündür. Buna sebep vermemek için tek bir
yolu vardır ve bu da /etc/brc'in eşiti olan komutu DOS’daki AUTOEXEC.BAT'a
yerleştirerek mümkün olabilir.

* Eğer DOS’FDISK bölümü logical DOS drive”(mantıksal DOS sürücüsü)  olarak
tanımlıyorsa, o zaman numarası 5 (/dev/hda5'de olduğu gibi) ya da daha
fazladır. Bu, 4 veya daha azı olarak numaralanmış“extended”olarak
etiketlenmiş bölüm değildir. Eğer sizin Linux fdisk'iniz, mantıksal
bölümlemeler göstermiyorsa, bozuktur. (Örneğin Slackware 2.2 bozuk bir
Linux fdisk içermektedir.) Eğer elinizdeki sürümde varsa, cfdisk’de
kullanabilirsiniz.Tabii çalışan bir fdisk’te alabilirsiniz.

* msinfo çalıştırırken floating point exception alıyorsanız, o zaman onu
hemen hemen kesin olarak yanlış bölümde çalıştırıyorsunuzdur. Bir
yukarıdaki nota bakın. 

* Lütfen bana e-mail atarken programı doğru çektiğinizi kontrol ve tekrar
kontrol etmiş olun. Bu mini-NASIL'a yöneltilen problemlerin yarıdan
fazlası bu programı doğru kopyalayamamaktan dolayı ortaya çıkmaktadır.